علل افت تحصیلی

چند دليل براي افت تحصيلي فرزندانتان


از شايع‌ترين موارد و علل منجر به ضعف يا افت تحصيلي مي‌توان به «کم‌تواني ذهني»، «نقص تمرکز و توجه»، «اختلال يادگيري»، «اضطراب» و «افسردگي» اشاره کرد. ضعف در سيستم آموزشي هم از علت‌هاي ضعف تحصيلي است که در اين موارد بايد به آن توجه و در صورت وجود، آن را اصلاح کرد. البته در مواردي هم مشکل تحصيلي، ناشي از هيچ‌کدام از موارد بالا يا هر اختلال رواني ديگري نيست و در فردي اتفاق مي‌افتد که توانايي هوشي کافي دارد و به اختلال يادگيري هم مبتلا نيست. در اين موارد عوامل روان‌شناختي ديگري دخيل هستند که لازم است شناخته شوند و مورد بررسي و درمان قرار گيرند. در صفحه «کودکان و نوجوانان» اين هفته در مورد هرکدام از علل شايع ضعف تحصيلي توضيح‌هايي ارائه مي‌شود.

کم‌تواني ذهني

«کم‌تواني ذهني» يا آنچه بيشتر به‌عنوان «عقب‌ماندگي ذهني» مي‌شناسيم به معناي آن است که کارکرد هوشي عمومي فرد به ميزان چشمگيري زير حد متوسط است و باعث مي‌شود، فرد قادر به انطباق با موقعيت‌هاي محيطي و پيراموني نباشد و عملکردش در حوزه‌هاي مختلف از جمله يادگيري، تحصيل، فعاليت‌هاي روزمره و مهارت‌هاي ارتباطي و اجتماعي مختل ‌شود. بهره هوشي فرد براساس تست‌هاي استاندارد هوش سنجيده مي‌شود ولي علايم آن در زندگي روزمره او مشهود است. به اين صورت که توانايي‌هاي عملکردي و يادگيري فرد در هر سني، پايين‌تر از توانايي‌هاي موردانتظار براي آن سن است.کم‌تواني ذهني از نظر شدت درجه‌هاي مختلفي دارد. در نوع خفيف ممکن است علايم در سال‌هاي اول زندگي مشخص و چشمگير نباشد و به تدريج با افزايش سن، فاصله توانايي‌هاي فرد با همسالان مشخص مي‌شود. از نظر تحصيلي مبتلايان به نوع خفيف عقب‌ماندگي ذهني مي‌توانند تا پايان دوره ابتدايي تحصيل کنند ولي طي دوره تحصيل، سطح پايين‌تري از همکلاسي‌ها دارند و بايد انتظار و توقع از آنها را با سطح هوشي آنها متناسب کرد و انتظار زيادي از آنها نداشت، زيرا توقع بيش‌ازحد باعث افزايش مشکل و افت بيشتر تحصيلي مي‌شود.

وضعيت تحصيلي در کودکان مبتلا به کم‌تواني ذهني

در موارد متوسط عقب‌ماندگي ذهني ممکن است فرد قادر باشد تا کلاس دوم ابتدايي تحصيل کند و گرچه بعيد به نظر مي‌رسد در شرايط عادي بتواند بيش از اين تحصيل کند ولي مي‌توان با آموزش مهارت‌هاي زندگي، ارتباطي و اجتماعي به او کمک کرد تا بتواند کيفيت زندگي بهتري داشته باشد و از پس زندگي روزمره خودشان برآيد. در موارد شديد عقب‌ماندگي فرد قادر به تحصيل کلاسيک نيست و آموزش مهارت‌ها و نظارت و سرپرستي مداوم براي وي موثر است.

در موارد کم‌تواني ذهني، فرد علاوه بر ضعف تحصيلي در حوزه‌هاي ديگر زندگي و عملکرد فردي و اجتماعي هم دچار مشکل است و شاخصه اين علت ضعف تحصيلي است. در اين موارد بايد محيط زندگي و تحصيل فرد غني از آموزش‌هاي مداوم باشد و مهارت‌هاي اجتماعي و حرفه‌اي مورد توجه قرار گيرد تا در نهايت کيفيت زندگي وي بهبود يابد. هوش مرزي، ميزاني از بهره هوشي است که از کم‌تواني ذهني بالاتر است ولي از هوش طبيعي پايين‌تر است که در اين مورد هم فرد مبتلا در حوزه تحصيل و ارتباط و مهارت‌ها دچار ضعف و نقص است و نياز به آموزش مداوم و غني دارد و هميشه بايد به ميزان توانايي‌هاي وي توجه شود و انتظار از وي متناسب با اين توانايي‌ها بوده تا دچار ضعف اعتمادبه‌نفس و اضطراب و افسردگي نشود. تدريس خصوصي و صرف زمان بيشتر براي آموزش حوزه درگير است.

اختلال توجه

اختلال نقص توجه يا بيش‌فعالي اختلال شايع و شناخته‌شده‌اي است که بيشتر آن را به‌عنوان بيش‌فعالي مي‌شناسيم ولي جزو عمده اين اختلال، حواس‌پرتي، بي‌توجهي، کم‌دقتي و فراموشکاري است. کودکان مبتلا ممکن است به دليل نقص و ناتواني در تمرکز روي يک موضوع به خصوص موضوع‌ها و فعاليت‌هاي ذهني مثل تحصيل و انجام تکاليف از روي آوردن به آنها طفره بروند و حتي از اين فعاليت‌ها نفرت داشته باشند. 

وضعيت تحصيلي در کودکان مبتلا به اختلال توجه

اين کودکان در کلاس قادر به تمرکز روي آموزش‌هاي داده شده نيستند و در يادگيري دچار مشکل مي‌شوند. همچنين آنها در انجام تکاليف، نوشتن ديکته و امتحان‌ها غلط‌هاي بي‌دقتي مرتکب شوند و درنتيجه نمره‌هاي پاييني مي‌گيرند. در مواردي که بهره هوش کودک مبتلا بالاست در سال‌هاي اول تحصيل اين ضعف را جبران مي‌کند ولي به‌تدريج و با سخت‌تر شدن درس‌ها به تدريج دچار افت تحصيلي خواهد شد. در عين حال با کاهش اعتمادبه‌نفس کودک که از پيامدها و عوارض آن است اين افت تشديد مي‌شود. اختلال نقص توجه يا بيش‌فعالي معمولا و به مرور زمان و در سال‌هاي نوجواني بهبود مي‌يابد ولي براي جلوگيري از بروز عوارض تحصيلي، لازم است تا زمان بهبود مورد درمان قرار گيرد و همچنين مديريت و نظارت بر تحصيل کودک از سوي والدين و معلمان مي‌تواند در اين زمينه موثر باشد. لازم است اين کودکان جلوي کلاس بنشينند تا معلم نظارت بيشتري روي آنها داشته باشد و در صورت امکان در امتحانات زمان بيشتري در اختيارشان بگذارند. در منزل هم تکاليف به چند بخش تقسيم شود و کودک در فواصل انجام هر بخش، فرصت کوتاهي براي استراحت داشته باشد و در عين حال والدين به وي نظارت داشته باشند.

اختلال يادگيري

در اين اختلال به‌رغم اينکه فرد بهره‌هوشي طبيعي دارد ولي در حوزه‌هاي خاصي از تحصيل مثل خواندن، نوشتن يا رياضيات دچار ضعف است و در عين حال در ساير حوزه‌هاي تحصيل، عملکرد طبيعي دارد. اين اختلال هر چه زودتر تشخيص داده شود درمان آسان‌تر و سريع‌تر خواهد بود. 

اضطراب

بروز اضطراب در کودکان و نوجوانان مي‌تواند روي تحصيل آنها نقش مخربي داشته باشد. اضطراب باعث کاهش اعتماد‌به‌نفس مي‌شود و عملکرد فرد را در حوزه‌هاي مختلف و به‌خصوص توانايي وي در ادامه دانسته‌ها در حضور جمع و در امتحان کاهش مي‌دهد. دستپاچگي و نگراني در مورد امتحان باعث مي‌شود کودک آنچه را خوانده است، ابراز نکند يا روي برگه‌هاي امتحاني نياورد. از سوي ديگر، اضطراب تمرکز و دقت فرد را هم کاهش مي‌دهد. اضطراب به‌خصوص وقتي به شکل اضطراب جدايي در سال‌هاي اول دبستان بروز مي‌کند، باعث مي‌شود کودک نتواند در مدرسه حاضر شود و اين مساله خود زمينه‌ساز افت و ضعف تحصيلي وي مي‌شود. اضطراب کودکان با علايم همراه ديگر مثل ابراز نگراني‌هاي مختلف، بروز ترس‌هاي متعدد، افزايش وابستگي و چسبندگي به والدين، بهانه‌گيري و نشانه‌هاي جنسي مثل تعريق کف دست، تپش قلب و خشکي دهان و همچنين تظاهر نشانه‌هاي وسواسي خودنمايي مي‌کند. اضطراب بچه‌ها بايد شناخته شود و مورد توجه قرار بگيرد و درمان شود.

افسردگي 

معمولا کودکان و نوجوانان در زمان افسردگي نشانه‌هاي معمول و موردانتظار افسردگي را بروز نمي‌دهند و پرخاشگري، تغيير در خواب و اشتها، افت تحصيلي و مدرسه‌گريزي ممکن است نشانه‌هاي افسردگي در کودک و نوجوان باشند بنابراين اگر کودک يا نوجواني از يک مقطع زماني خاص در برخي عملکردها و فعاليت‌ها از جمله تحصيل دچار افت مي‌شود بايد به احتمال افسردگي توجه داشت. در عين حال وجود نشانه‌هاي همراه مثل کم‌خوابي يا پرخوابي، کم‌اشتهايي يا پراشتهايي، کم‌تحملي، تحريک‌پذيري، پرخاشگري و مواردي از اين دست کمک‌کننده هستند. افسردگي کودکان و نوجوانان مهم بوده و بايد درمان شود. درمان افسردگي مي‌تواند ضعف تحصيلي را مرتفع کند.

استرس و مسايل محيطي

مشکلات خانوادگي، مشکل در ارتباط با همسالان، وقايع پرتنش در محيط پيرامون، تغييرات زندگي روزمره، از دست دادن عزيزان، جابجايي محل زندگي و مدرسه و مهاجرت مي‌توانند روي عملکرد تحصيلي فرد تاثير بگذارند. اين تاثيرات گاه مقطعي است و بعد از مدتي خودبه‌خود يا با کمک و حمايت اطرافيان برطرف مي‌شود ولي گاه آثار آنها به حدي چشمگير و طولاني است که به‌خودي خود قابل‌برگشت نيست و به مداخله نياز دارد. اين مداخله‌ها مي‌تواند از سوي همسالان، والدين، معلمان و درمانگران انجام گيرد. حمايت همسالان، حمايت و نظارت والدين و تشويق و افزايش اعتمادبه‌نفس از سوي آنها، تامين محيط آموزشي سازنده و همراه با حس همکاري و توجه خاص به کودک و نوجوان درگير مشکل از سوي معلمان و اقدام درمانگران در رفع تنش‌ها و درمان اختلال‌ها از مداخله‌هاي مهم و موثر در اين زمينه است. گاهي براي رفع مشکلات محيطي به کمک مددکاران و نهادهاي اجتماعي و انجام مداخله‌هاي رواني – اجتماعي نياز است. 

نکات ضروری در مطالعه و برنامه تحصیلی

نکته های لازم و ضروری در اجرای برنامه و مطالعه

1-رمزهای موفقیت در تحصیل عبارتند از: هدف، علاقه، برنامه ریزی، مطالعه کافی، اعتماد به نفس بالا و پشتکار.

2-زندگی خود را با برنامه منظم هدفمند کنید، هدف تنها گنجی است که جستجو کردن آن به زحمتش می ارزد. هدف باید واضح و روشن و به دور از خیال پردازی باشد و دارای منفعت مالی و اجتماعی باشد.

3-هر ساعت یا روزی از برنامه را اجرا می کنید به خودتان پاداش دهید، مطالعه هر مطلب یا کتاب درسی را با اهداف کوتاه و بلند خود مرتبط سازید، مثلا من چرا علوم یا ریاضی میخوانم؟ زیرا من در آینده برای ورود به مدرسه نمونه و تیزهوشان باید نمره دروس پایه ام بالا باشد یا برای رشته پزشکی یا مهندسی به این دروس نیاز دارم.

4-هر روز در برنامه مطالعه در بالای سربرگ های خود جملات مثبت و موفقیت های گذشته خود را یاداشت کنید تا باعث انگیزه پیشرفت در شما شود.

5-در هر کلاس درس حداقل 2الی3 خط یاداشت برداری کنید و در پایان هفته آن چکیده ها را مرور کنید.

6-مطالعه بصورت یک درس عملیاتی( پایه) و یک درس حفظیاتی باشد تا هر دو نیمکره مغز شما فعال گردد

7-فعالیت های خوردن(تغذیه مفید) خوابیدن(خواب کافی و نیمروزی) و خواندن از ملزومات اساسی یادگیری و مطالعه هستند.

8-مطالعه و مرور دروس تدریس شده ی امروز را در ساعات اولیه و مطالعه دروس فردا را در ساعات بعدی مطالعه بگنجانید.

9-ساعاتی را در برنامه جهت آشنایی با تست زدن، سرعت عمل و دقت نیز گنجانده ایم که اجرای آن مفید فایده هست.

10-جهت تمرکز بیشتر در حین مطالعه برگه ای را جهت یاداشت عناوین افکار و رؤیاهای خود همراه داشته باشید و عنوان هر افکاری که مزاحم شما هست را یاداشت کنید و در وقت تفکر آزاد به آن برگه یاداشت مراجعه کنید و به افکارتان بپردازید.

11-جهت افزایش دقت در آزمون ها، هر آزمون را بعد از اتمام تحلیل و ارزیابی کنید و بی دقتی ها و علل آنرا نیز یاداشت کنید و قبل از آزمون بعدی آن موارد بی دقتی را مرور کنید تا در آزمون بعدی تکرار نشود.

12-جهت تثبیت مطالب در حافظه بلند مدت و طرح شبکه ای مغز، بازخوانی و تکرار با خود در هنگام آرامش یا قبل از خواب ضرورت دارد.

13-شش روش مطالعه عبارتند از: خواندن اجمالی، خط کشیدن زیر نکات، حاشیه نویسی، خلاصه نویسی،کلید برداری و طرح شبکه ای مغز که همان مرور و تکرار با خود هست.

14-مدیریت زمان در برنامه مطالعه برای آن دسته از دانش آموزانی که فوق برنامه دارند نیز بدین صورت پیش بینی شده که ساعات استراحت خود را به 20 دقیقه کاهش دهندتا از 2 ساعت دیگر استفاده و بهره کافی را ببرند.

15-هر روز یا ساعتی از برنامه را به دلایلی نتوانستید اجرا کنید در کنار آن ساعت یک علامت ضربدر بزنید تا در روزهای بعدی جبران کنید و علل عدم اجرا را هم در برگه یاداشت کنید، ضمناً سازگاری با برنامه نیازمند دوهفته زمان هست.

واحد مشاوره مدرسه نمونه دولتی رازی ( مشاور فتحی)

علل کندخوانی و کندنویسی و درمان

علل کند خوانی

ولی به هر حال همیشه درس خواندن در طول ترم نه در شب امتحان بهترین انتخاب است! ولی کو گوش شنواااااا!!

علت اول: کلمه خوانی، راه حل: جمله خوانی – مغز با معنی و مفهوم سر و کار دارد نه با خود کلمات مثل صحبت کردن تصور کنید، مثلا یک تایپیست که کلمه به کلمه از روی متن می خواند و تایپ می کند اگر پس از این که ۲ صفحه تایپ کرد از وی در باره متن سوال کنید وی کمتر از ۳۰ درصد مطالب را می تواند به خاطر آورد.

علت دوم: بلند خوانی، را حل: چشم خوانی – زمانی که متنی را بلند می خوانید مطالب و اطلاعات از دهان به گوش بعد به مغز می رسد ولی اگر چشم خوانی کنید چشم مطلب را می بیند و مغز آن را درک می کند می بینید که با چشم خوانی مطالب مسیر کوتاهتری برای رسیدن به مغز را طی خواهد کرد.

علت سوم: لب خوانی یا درون خوانی است، راه حل: چشم خوانی – تکان خوردن لب ها علیرغم پایین آوردن سرعت باعث پایین آوردن تمرکز نیز می شود.

علت چهارم: برگشت غیر عادی چشم به عقب، راه حل: خط بردن – ثابت شده است که ما زمانی که مطلبی را می خوانیم چشم به طور غیر عادی بر می گردد و به کلمات قبل نگاه می کند که به وسیله خط بردن (دنبال کردن کلمات با انگشت، خودکار و …) این مشکل را بر طرف می کنیم.

علت پنجم: سرگردانی چشم بین خطوط، راه حل: خط بردن.

به امید موفقیت همه بچه های گل ایران زمین

فن‌ مهم‌ برای‌ تقویت‌ حافظه‌
متخصصان‌ روان‌شناسی‌ و دست‌اندرکاران‌تعلیم‌ و تربیت‌،
فنون‌، روش‌ها و تدابیر متعددی‌ رابرای‌ پرورش‌ ذهن‌، تقویت‌ حافظه‌ و یادگیری‌
بهترارائه‌ کرده‌اند که‌ در این‌ جا به‌ تشریح‌ آنهامی‌پردازیم‌.

تقویت‌ حافظه‌، همان‌ یادگیری‌ بهتر است‌.تقویت‌ حافظه‌
یعنی‌ رعایت‌ اصول‌ و قوانین‌ حاکم‌بر یادگیری‌. اگر قوانین‌ حاکم‌ بر
یادگیری‌ را خوب‌رعایت‌ کنیم‌، بهتر یاد خواهیم‌ گرفت‌ و در نتیجه‌احساس‌ می‌شود
که‌ حافظه‌ ما تقویت‌ شده‌ است‌.

تقویت‌ حافظه‌ یا پرورش‌ حافظه‌ همان‌ عوامل‌موثر بر
یادآوری‌ است‌ که‌ روان‌شناسان‌ به‌ عنوان‌روش‌های‌ پرورش‌ حافظه‌ پیشنهاد کرده‌اند.

در این‌ بحث‌ به‌ ۲۶ شگرد مهم‌ برای‌
داشتن‌یک‌ حافظه‌ سالم‌، نیرومند و از همه‌ مهم‌تر کارآمدمی‌پردازیم‌، تا بتوانید
به‌ واسطه‌ آن‌ مطالب‌ راسریع‌تر به‌ خاطر بسپارید و راحت‌تر به‌ یاد آورید.
۱) هدف‌  ۲) اعتماد داشتن‌  ۳) علاقه‌  ۴) سلامتی‌  ۵) اکسیژن‌ کافی‌  ۶) دقت‌  ۷)تمرکز  ۸) استراحت‌
۹) خواب‌ کافی‌   ۱۰) آرامش  ۱۱) برنامه‌ریزی‌  ۱۲) مدت‌ یادگیری‌  ۱۳) یادگیری‌ با فاصله‌
۱۴) تصمیم‌ به‌ خاطر سپردن‌  ۱۵) خوب‌ درک‌ کردن‌   ۱۶) روش‌ PQGR که‌توضیح‌ خواهیم‌ داد
۱۷) تکرار   ۱۸) استفاده‌ ازانواع‌ حافظه‌   ۱۹) تصویرسازی‌   ۲۰) وسایل‌کمک‌ آموزشی‌
۲۱) تشریحی‌ و تستی‌ خواندن‌    ۲۲) روش‌ جزء به‌ جزء و روش‌ کلی‌   ۲۳)ارتباط
۲۴) سازماندهی‌ در برنامه‌    ۲۵) برجستگی‌ نکات‌ مهم‌   ۲۶) تقدم‌ و تاخر

● تند خوانی‌
امروزه‌ خواندن‌ یکی‌ از مهم‌ترین‌ وسایل‌ارتباطی‌ انسان‌
با محیط بیرونی‌اش‌ است‌.
انسان‌امروزی‌ می‌کوشد با مطالعه‌ گوناگون‌، ارتباطبیشتری‌
با جهان‌ خارج‌ پیدا کند. در این‌ میان‌،مطالب‌ گوناگون‌ با سرعت‌ غیرقابل‌ وصفی‌
افزایش‌می‌یابند; بنابراین‌ نیاز به‌ مطالعه‌ بیشتر نیز ضرورت‌می‌یابد. انسان‌
امروزی‌ می‌خواهد با خواندن‌منابع‌ مختلف‌، همگام‌ با دیگران‌ پیشرفت‌ کند و
ازنتیجه‌ تحقیقات‌ و زحمات‌ پژوهشگران‌ بهره‌مندگردد، ولی‌ مشکل‌ عمده‌ این‌ است‌
که‌ برای‌افزایش‌ اطلاعات‌ خویش‌ باید زمان‌ بیشتری‌ راصرف‌ مطالعه‌ کند. اما
متاسفانه‌ زمان‌ محدود است‌و غیر قابل‌ افزایش‌; پس‌ چاره‌ چیست‌؟ تنها راه‌حل‌
این‌ است‌ که‌ بر سرعت‌ مطالعه‌ خود بیفزاید. ازهمین‌ جا اهمیت‌ فراگیری‌ شیوه‌های‌
تند خوانی‌مشخص‌ می‌گردد.
● ضرورت‌ آموزش‌ تندخوانی‌
بدون‌ شک‌ بهترین‌ نام‌ برای‌ دوره‌ای‌ که‌ در آن‌زندگی‌
می‌کنیم‌، عصر اطلاعات‌ و ارتباطات‌ است‌.زمانی‌ می‌پنداشتند که‌ با پیشرفت‌
ارتباطات‌ ودریافت‌ اطلاعات‌ از طریق‌ صوت‌ و تصویر به‌تدریج‌ کتاب‌، مجله‌ و
روزنامه‌ از رده‌ خارج‌می‌شود اما این‌ طور نشد و هنوز هم‌ حدود
۷۰درصد یادگیری‌ از
طریق‌ خواندن‌ به‌ دست‌می‌آید. هر فردی‌ که‌ خواندن‌ را آموخته‌ یا به‌عبارت‌ دیگر
حروف‌ را می‌شناسد، چه‌ شیوه‌هایی‌را باید به‌ کار گیرد تا بتواند با صرف‌ کمترین‌
نیرو ودر حداقل‌ زمان‌، مطالب‌ را بیاموزد؟ این‌ پرسشی‌است‌ که‌ علم‌ تندخوانی‌
بدان‌ پاسخ‌ می‌دهد.

نیاز روزافزون‌ خواندن‌ با سرعت‌ بالا در مقابل‌تنگی‌ وقت‌،
خواندن‌ را از معنی‌ «شناختن‌حروف‌» خارج‌ کرده‌ و آن‌ را به‌صورت‌ یک‌ فن‌ ومهارت‌
درآورده‌ است‌.

افرادی‌ که‌ هیچ‌گونه‌ آشنایی‌ با فنون‌تندخوانی‌ ندارند،
طوری‌ مطالعه‌ می‌کنند که‌گویی‌ دارند زیر زبانی‌ حرف‌ می‌زنند و متاسفانه‌سرعت‌
خواندن‌ این‌ افراد از
۱۵۰ کلمه‌ در دقیقه‌تجاوز نمی‌کند; در حالی‌ که‌ همین‌ افراد می‌توانندسریع‌تر
بخوانند و بیشتر هم‌ درک‌ کنند.

کسی‌ که‌ متن‌ را به‌ کندی‌ می‌خواند، غالبا سرنخ‌مفهوم‌
اصلی‌ را گم‌ می‌کند.
گذشته‌ از این‌، شخص‌تا زمانی‌ که‌ صاحب‌ مهارت‌ کافی‌ در
تندخوانی‌نباشد، توجهش‌ به‌ سادگی‌ بر اثر عوامل‌ بیرونی‌پرت‌ می‌شود. اغلب‌ افراد
کندخوان‌، مهارت‌کافی‌ در خواندن‌ مطالب‌ دقیق‌ تشریحی‌ را ندارندو نمی‌توانند
مفهوم‌ اصلی‌ و کلیدی‌ عبارت‌ راتشخیص‌ دهند.

تحقیقات‌ نشان‌ داده‌ است‌ افرادی‌ که‌ با روش‌غلط مطالعه‌
می‌کنند، تنها پس‌ از گذشت‌ یک‌ روزحدود
۸۰ درصد آموخته‌های‌ خود را فراموش‌می‌کنند; در حالی‌
که‌ با فراگیری‌ اصول‌ تندخوانی‌و روش‌های‌ صحیح‌ یادگیری‌، می‌توان‌ مطلب‌ رابهتر
درک‌ کرد و در عین‌ حال‌ فراموشی‌ را به‌حداقل‌ رساند.



● مهم‌ترین‌ علل‌ کندخوانی‌ و
راه‌های‌ برطرف‌کردن‌ آنها


برای‌ کسب‌ مهارت‌ تندخوانی‌، باید علل‌کندخوانی‌ را مورد
بررسی‌ قرار داد; سپس‌راه‌های‌ برطرف‌ کردن‌ آنها و سرانجام‌ تمرینات‌مناسب‌
تندخوانی‌ را ارائه‌ داد. در زیر مهم‌ترین‌علل‌ کندخوانی‌ و راه‌های‌ برطرف‌ کردن‌
آنهاآمده‌ است‌ که‌ از این‌ راه‌ها می‌توان‌ به‌ بلندبلندخواندن‌، برگشت‌ چشم‌ به‌
عقب‌، کلمه‌ خوانی‌،سرگردانی‌ دید، مکث‌ طولانی‌ چشم‌، محدودیت‌حوزه‌ دید و تکرار
ذهنی‌ کلمات‌ اشاره‌ داشت‌...

علت کند نویسی و درمان آن

در نوشتار دانش‌آموزان مقطع ابتدایی، مشکلات فراوانی مانند کند نویسی، کج‌ نویسی، پُر فشار نویسی ، راست نویسی بیش از حد و موارد بسیار دیگری وجود داشته که در مجموع به این مشکلات، بد نویسی می‌گویند. یکی از اصلی‌ترین مشکلات بد نویسی، کند نویسی است. کند نویسی سبب بروز مشکلات فراوانی مخصوصاً در درس املا می‌شود. این مشکل در بزرگ‌ترها هم مشاهده شده است

علّت‌های مختلفی برای کند نویسی وجود دارد؛ از جمله :

  • عدم هماهنگی چشم و دست
  • فشار زیاد قلم روی کاغذ
  • عدم صحیح در دست گرفتن قلم
  • ضعیف بودن عضلات انگشتان و دست
  • ملال‌آور بودن نوشتن به دلیل ضعف یا عدم داشتن انگیزه و....

کند نویسی هم‌چنین موجب ضعف دانش‌آموز در درس املا می‌شود. این مشکل او را در انجام تکالیف نیز ناتوان کرده و از جهتی اگر در سنین پایین درمان نشود، در سنین بزرگ‌سالی باعث به‌وجود آمدن مشکلات ثانویه می‌گردد.

در بسیاری از موارد مشاهده شده است که والدین با پرخاش و اعتراض به دانش‌آموز و آموزگار او، موجب تشدید این مشکل شده‌اند.

روش‌های درمان کند نویسی

* هرگونه ترس و اضطراب را از دانش‌آموز خود دور کنیم.

* هرگز ترغیب و تشویق دانش‌آموز خود را به خوش‌نویسی، از یاد نبرید.

* تکالیف مدرسه باید برای دانش‌آموز، شیرین و جذّاب باشد.

* از مدادها و خودکارهای خیلی بلند و خیلی کوتاه به هیچ وجه استفاده نگردد.

* از میز تحریرِ مناسب استفاده شود.

* از کاغذ و برگ‌های سفید و مرغوب استفاده شود. (کاغذ نباید کاهی، روغنی یا موج‌دار باشد.)

* به‌منظور تقویت عمل انبساط و انقباض ماهیچه‌های انگشتان، دانه‌های کوچک (مثلاً دانه‌های تسبیح) را روی زمین ریخته و از او بخواهیم آن‌ها را با سر انگشت‌های شصت و اشاره و میانه، جمع کند.

* هوا نویسی (نوشتن با قلم روی هوا و فضای اطراف): این روش در تند نویسی، کمک قابل توجّهی به دانش‌آموزان می‌کند؛ چرا که این عمل در تسریع حرکات عضلات دست، بازو و ساعد و هماهنگی مغز با چشم و دست، تأثیر بسیاری دارد.

* سینه‌خیز رفتن: روزی چند دقیقه (کم‌تر از ده دقیقه) دانش‌آموز سینه‌خیز برود. این عمل در هماهنگی اعضای بدن بسیار مؤثّر است.)

* هر روز قبل از نوشتن تکالیف، چند دقیقه انگشتان را باز و بسته کند.

* به تجربه ثابت شده است که انجام بازی‌های محلّی که با حرکات سریع و زیاد همراه است، در تند نویسی دانش‌آموزان بسیار مؤثّر است.

* برای تکالیف منزل سعی شود از حروفی که دانش‌آموز در نوشتن آن مشکل دارد، استفاده شود. بدین شکل مثلاً کلماتی را از درس پیدا کرده که حروف هم‌صدا مانند (ذ ز ض ظ) داشته و یا کلماتی که به‌صورتی که خوانده می‌شوند، ولی نوشته نمی‌شوند مانند خواب.

* دانش‌آموز در منزل با کمک خانواده مطالبی که در نوشتن مشکل دارد را مطالعه کند و برای کلمات مهم هم‌خانواده پیدا کند؛ مثلاً برای کلمه‌ی «حمید»، کلمات «محمد،احمد، حامد» را می‌توان بنویسد؛ زیرا این کلمات، سه حرف مشترک دارند.

* معمولاً دانش‌آموزانی که این مشکل را دارند، قلم را با فشار زیاد در دست می‌گیرند، تا حدّی که دست آن‌ها عرق می‌کند؛ دانش‌آموزانی که قلم را با فشار زیاد در دست می‌گیرند، دچار ترس، استرس و دلهره هستند. بهتر است معلّمان و اولیاء میزان فشار به قلم را کنترل کرده و بیش‌تر در مورد مسائل روحی و روانی با دانش‌آموز کار کرده و ترس و استرس را از او دور کنند .

در پایان باز هم عنوان می‌شود که پرخاش و تنبیه در درمان مشکلات، نه تنها نقش مثبتی ایفا نکرده، بلکه به تشدید شدن آن مشکل، منجر می‌شود .

منبع: سایت «تبیان»

علّت‌هاي بروز کندنويسي در دانش‌آموزان

در نوشتار دانش‌آموزان مقطع ابتدايي، مشکلات فراواني مانند کند نويسي، کج‌ نويسي، پُر فشار نويسي ، راست نويسي بيش از حد و موارد بسيار ديگري وجود داشته که در مجموع به اين مشکلات، بد نويسي مي‌گويند. يکي از اصلي‌ترين مشکلات بد نويسي، کند نويسي است. کند نويسي سبب بروز مشکلات فراواني مخصوصاً در درس املا مي‌شود. اين مشکل در بزرگ‌ترها هم مشاهده شده است.

علّت‌هاي مختلفي براي کند نويسي وجود دارد؛ از جمله :

·         عدم هماهنگي چشم و دست

·         فشار زياد قلم روي کاغذ

·         عدم صحيح در دست گرفتن قلم

·         ضعيف بودن عضلات انگشتان و دست

·         ملال‌آور بودن نوشتن به دليل ضعف يا عدم داشتن انگيزه و....

کند نويسي هم‌چنين موجب ضعف دانش‌آموز در درس املا مي‌شود. اين مشکل او را در انجام تکاليف نيز ناتوان کرده و از جهتي اگر در سنين پايين درمان نشود، در سنين بزرگ‌سالي باعث به‌وجود آمدن مشکلات ثانويه مي‌گردد.

در بسياري از موارد مشاهده شده است که والدين با پرخاش و اعتراض به دانش‌آموز و آموزگار او، موجب تشديد اين مشکل شده‌اند.

روش‌هاي درمان کند نويسي

* هرگونه ترس و اضطراب را از دانش‌آموز خود دور کنيم.

* هرگز ترغيب و تشويق دانش‌آموز خود را به خوش‌نويسي، از ياد نبريد.

* تکاليف مدرسه بايد براي دانش‌آموز، شيرين و جذّاب باشد.

* از مدادها و خودکارهاي خيلي بلند و خيلي کوتاه به هيچ وجه استفاده نگردد.

* از ميز تحريرِ مناسب استفاده شود.

* از کاغذ و برگ‌هاي سفيد و مرغوب استفاده شود. (کاغذ نبايد کاهي، روغني يا موج‌دار باشد.)

* به‌منظور تقويت عمل انبساط و انقباض ماهيچه‌هاي انگشتان، دانه‌هاي کوچک (مثلاً دانه‌هاي تسبيح) را روي زمين ريخته و از او بخواهيم آن‌ها را با سر انگشت‌هاي شصت و اشاره و ميانه، جمع کند.

* هوا نويسي (نوشتن با قلم روي هوا و فضاي اطراف): اين روش در تند نويسي، کمک قابل توجّهي به دانش‌آموزان مي‌کند؛ چرا که اين عمل در تسريع حرکات عضلات دست، بازو و ساعد و هماهنگي مغز با چشم و دست، تأثير بسياري دارد.

* سينه‌خيز رفتن: روزي چند دقيقه (کم‌تر از ده دقيقه) دانش‌آموز سينه‌خيز برود. اين عمل در هماهنگي اعضاي بدن بسيار مؤثّر است.)

* هر روز قبل از نوشتن تکاليف، چند دقيقه انگشتان را باز و بسته کند.

* به تجربه ثابت شده است که انجام بازي‌هاي محلّي که با حرکات سريع و زياد همراه است، در تند نويسي دانش‌آموزان بسيار مؤثّر است.

* براي تکاليف منزل سعي شود از حروفي که دانش‌آموز در نوشتن آن مشکل دارد، استفاده شود. بدين شکل مثلاً کلماتي را از درس پيدا کرده که حروف هم‌صدا مانند (ذ ز ض ظ) داشته و يا کلماتي که به‌صورتي که خوانده مي‌شوند، ولي نوشته نمي‌شوند مانند خواب.

* دانش‌آموز در منزل با کمک خانواده مطالبي که در نوشتن مشکل دارد را مطالعه کند و براي کلمات مهم هم‌خانواده پيدا کند؛ مثلاً براي کلمه‌ي «حميد»، کلمات «محمد،احمد، حامد» را مي‌توان بنويسد؛ زيرا اين کلمات، سه حرف مشترک دارند.

* معمولاً دانش‌آموزاني که اين مشکل را دارند، قلم را با فشار زياد در دست مي‌گيرند، تا حدّي که دست آن‌ها عرق مي‌کند؛ دانش‌آموزاني که قلم را با فشار زياد در دست مي‌گيرند، دچار ترس، استرس و دلهره هستند. بهتر است معلّمان و اولياء ميزان فشار به قلم را کنترل کرده و بيش‌تر در مورد مسائل روحي و رواني با دانش‌آموز کار کرده و ترس و استرس را از او دور کنند .

در پايان باز هم عنوان مي‌شود که پرخاش و تنبيه در درمان مشکلات، نه تنها نقش مثبتي ايفا نکرده، بلکه به تشديد شدن آن مشکل، منجر مي‌شود

نارسا نویسی و شیوه های درمان آن

خطاهای متداول در نوشتن با دست 

1 – کج نویسی بیش از حد                       

علل:

   الف)بسیار نزدیک بودن بازو به بدن ب)بسیار سفت گرفتن شست

 پ)دور بودن خیلی زیاد نوک قلم ازانگشتان

 ت)صحیح نبودن جهت کاغذ ث)درست نبودن جهت حرکت قلم

2 –راست نویسی بیش از حد

علل:

 الف)بسیار دور بودن بازو از بدن

ب)بسیار نزدیک بودن انگشتان به سر قلم

 پ)هدایت قلم به تنهایی توسط انگشت سبابه

 ت)ناصحیح بودن جهت کاغذ

 3 – پرفشار نوشتن

علل:

 الف)فشاردادن بیش از حد انگشت سبابه

 ب)استفاده از قلم نامناسب

 پ)نازک بودن بیش از حد قلم

4 – کم رنگ نویسی بیش از حد

علل:

الف)بیش از حد اریب یا راست نگه داشتن قلم

ب)چرخش نوک قلم به یک سمت

پ)قطر بیش از حد قلم

5 – زاویه دار نویسی بیش از حد

علل:

 الف)سفت بودن بیش از حد شست

ب)بیش از حد شل نگه داشتن قلم

پ)حرکت بیش از حد کند قلم

6 – نامرتب نویسی بیش از حد

علل :

 الف)نبودن آزادی حرکت

ب)حرکت بیش از حد کند دست

پ)محکم گرفتن قلم

 ت)نادرست یا ناراحت بودن وضعیت

7 – فاصله گذاری بیش از حد

علل:

 الف)پیشرفت بیش از حد سریع قلم به سمت چپ

 ب)حرکت بیش از حد و سریع جانبی

برای ترمیم ودرمان نارسانویسی باید اقدامات زیر را انجام داد:

1 – روان نویسی در اختیار کودک قرار دهید تا خطوطی به دلخواه روی آن رسم نماید .

باگچی نرم و مناسب روی تخته سیاه خط بکشد یا نقاشی کند .

روی یک وایت برد قابل حمل به دلخواه نقاشی کند یا خطوط رسم نماید .

4 – ارتفاع میز تحریر باید با صندلی و با قد کودک تناسب داشته باشد به گونه ای که بتواند هر دو ساعد خود را به راحتی روی میز قرار دهد .

5 – کاغذ یا دفتری که در آن می نویسد با لبه ی پایین میز تحریر ، زاویه ای در حدود 15 درجه داشته باشد .

6 – نحوه ی  مداد  دست گرفتن دانش آموز باید صحیح باشد . مداد باید بین انگشت شصت و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالای قسمت تراشیده شده گرفته شود.

7 – اگر انگشتان و عضلات کوچک و بزرگ دست ، ضعیف یا کوچک هستند ، از مدادهای باریک تر استفاده شود و مداد خیلی کوتاه نباشد .

برای تقویت عضلات استفاده از خمیر بازی تا با آن بازی و شکل سازی نماید ،کار با قیچی ، باز و بسته کردن پیچ و مهره و قفل و کلید ویا مچاله کردن کاغذ باطله پیشنهاد می شود .

8 – یک سری خطهای موازی با فاصله های موازی با فاصله های کم و زیاد رسم کنید و از دانش آموزان بخواهید تا وسط هر دو خط موازی ، یک خط راست رسم کند .

9 – یک سری شکل هندسی و غیر هندسی را به صورت نقطه چین رسم کرده و سپس از کودک می خواهیم تا نقطه چین ها را به هم متصل نماید .

10 – با انگشت آغشته به رنگ پلاستیک و یا گواش هر شکلی را که می خواهد رسم نماید .

11 – اعداد و کلمات و حروف را به صورت کامل نوشته و سپس در کنار آن همان اعداد و کلمات را به صورت ناقص نوشته و از کودک بخواهید آنها را کامل کند .

12 – دو نوار موازی هم را با فاصله مناسب به کاغذ بچسبانید و از کودک بخواهید تا بین آن دو نوار بنویسد .

تقویت هماهنگی چشم و دست

1 – باید برای تقویت هماهنگی چشم و دست برنامه ریزی کنید . اما قبل از انجام برنامه ای که برای تقویت هماهنگی چشم و دست طراحی کرده اید ، بهتر است اول اطمینان یابید که چشم و دست  برتر کودک هر دو در یک طرف قرار دارد . در غالب مردم طرف راست بدن نسبت به طرف چپ برتری دارد . بدین معنی که آنان بیشتر از چشم ، گوش ، دست و پای راست استفاده می کنند .ویا برعکس قسمت چپ بدن برتری داشته و چشم و گوش و دست و پای چپ را مورد استفاده قرار می دهند .بهتر است با انجام تستهایی برتری هر کدام از اندامها مشخص شود تا فرد راست دست همه ی فعالیتها را با راست بدن انجام دهد .

فعالیت های زیر برای تقویت هماهنگی چشم و دست کودک تدارک دیده شده است :

1 – انداختن توپ در حلقه ی مینی بسکت .

2 – تیر اندازی با تفنگهای پلاستیکی به سوی هدف .

3 – انداختن توپ چسبانک به سوی هدف معین .

4– انداختن حلقه های پلاستیکی دور چوبی که به صورت عمودی قرار گرفته است .

5 – بازی با توپ و راکت ، بهتر است از توپ ابری استفاده شود.

6 - پیچاندن نخ دور قرقره  .

7 – حمل استکان پر ازآب ، به شکلی که هنگام راه رفتن آب آن نریزد .

8 – بازی یک قل دوقل .

9 – گرفتن و پرتاب کردن توپ .

10 – دوختن

دلایل بی دقتی دانش آموزان

بی دقتی دانش آموزان در امتحان ناشی از سه عامل زیر است:


1.عوامل جسمانی 

بیماری: هر نوع بیماری بر میزان تمرکز فرد تاثیر منفی دارد.

تغذیه نامناسب وخواب ناکافی 

مشکلات جسمانی: مانند ضعف بینایی یا شنوایی منجر به کاهش دقت می شود.


2.عوامل روانی 

-اضطراب و استرس بیش از اندازه 

-پیش داوری قبل از آزمون: هر نوع پیشداوری «من این درس را باید بیست بگیرم» احساس ناتوانی«من این درس را خراب می کنم» . وقتی پیش داوری با شرایط آزمون مطابقت ناشته باشد مشکل آفرین است. 

-بیش فعالی:  این مشکل ژنتیکی است و نیاز به درمان تخصصی دارد.

-عدم علاقه : اگر بی علاقه درسی را مطالعه کنید، هرگز عمیق آن درس را نخواهید فهمید و در جلسه آزمون خوب عمل نخواهیدکرد.


3.عدم تسلط 

ضعف در مهارتهایی چون مهارت مطالعه(خوب خواندن، یادداشت برداری ،مرور و…) گوش دادن ویادگیری سرکلاس و… که منجر به یادگیری ناقص و عدم تسلط بر مطالب می شود یکی از دلایل اساسی بی دقتی در جلسه آزمون  است.

حال چه بایدکرد: 

ابتدا منشاء و علت بی دقتی تان را پیدا کنید. بدون شناخت آنها امکان رفع بی دقتی ها بی معناست.

بنابراین ابتدا عامل جسمانی و روانی را بررسی کنید  و در آخر سراغ مهارت بروید وبه چند توصیه زیر توجه کنید: 

*دفترچه ای از بی دقتی های خود تهیه کنید.

*بعد از هر امتحان لیستی از بی دقتی هایی که درجلسه آزمون داشتید تهیه  و در دفتری برای خود ثبت کنید . ( مثلا در امتحان سوال پشت صفحه را ندیدم و یا در صورت سوال هست را نیست خواندم)

*آزمون را در منزل تمرین کنید.

*شباهت ها وتفاوت ها را طبقه بندی کنید.

*صورت سوال را قبل از پاسخ کامل بخوانید.

*بعد از اتمام آزمون تشریحی تعداد پاسخ داده شده را با برگه سوال کنترل کنید.

*محاسبات ذهنی خود را یادداشت کنید.

*استراحت ذهنی خود را یادداشت کنید.

*استراحت کافی داشته باشد.

«یادتان باشد دقت تا حد زیادی اکتسابی است. برای کسب آن تلاش کنید»

تست بررسی عادات مطالعه

تست بررسی عادات مطالعه

1.عادات مطالعاتی من، ................ است.

الف) خوب             ب) متوسط                   ج) ضعیف

2.برای هر ساعت حضور در کلاس درس، من مجبورم..............ساعت مطالعه برای فهم آن داشته باشم.

الف) بیش از 2ساعت       ب) 2 ساعت        ج) 1 ساعت       د) خیلی کم

3.من برنامه ریزی درسی طبقه بندی شده همراه با زمانبدی دارم.  الف) بله             ب) خیر

4.مکانی که در آن درس میخوانم مکانی ساکت و آرام است.   الف) بله            ب) خیر

5.من نگاه مثبتی به شیوه ی مطالعاتی و سبک برنامه ریزی و روند پیشرفتم دارم.  الف) بله      ب) خیر

اگر مجموع امتیازات کمتر از 4 باشه نشان دهنده ی اینست که تو ضعف شدیدی در شیوه ی مطالعه ات داری.

اگر مجموع امتیازاتت بین 5تا8 باشه، روند مطالعاتی تو یک روند عادی و متعادل داره و اگر مجموع امتیازاتت بیشتر از 9باشه، نشان دهنده ی اینست که از روند مناسب و کارآمد مطالعاتی استفاده میکنی.

تست شخصیت شناسی مطالعه

تست شخصیت شناسی مطالعه

1.امروز عصر، تصمیم داری برای استراحت به گردش بری، ترجیح میدی به کجا بری؟

الف) سینما            ب) کنسرت          ج) بولینگ و یا تیراندازی

2.قراره از امروزدر شرکتی استخدام بشی، دوست داری در قدم اول چه چیزی از اون شرکت بدونی؟

الف) تصویری کلی از فضای کار را مشاهده کنی.

ب) چند روزی از وسایل مورد نیاز در این شرکت استفاده کنی.

ج) فردی بعنوان معرف، توضیحاتی را به تو بده.

3.به کنار دریا میری، اولین حس لذت بخشی که به تو دست میده، چیه؟

الف) راه رفتن روی ماسه ها و قدم زدن کنار دریا

ب) صدای امواج دریا و آوای پرنده ها

ج) دیدن مناظر و طبیعت زیبای کنار دریا

4.وقتی خسته و کلافه و ناامید هستی، چه کاری تو را آروم میکنه؟

الف) حرف زدن یا گوش دادن به صحبت های دوستت.

ب)رویارویی با مشکل یا مسله ای که تو را ناراحت کرده.

ج)ورق زدن آلبوم عکس و یک مجله و یا دیدن یک فیلم مورد علاقه.

5.قراره یک کفش بخری، چطور این کفش را انتخاب میکنی؟

الف) براساس تعریف دوستت که قبلا این کفش را خریده و راضی بوده.

ب) تا زمانی که کفش را به پا نکنی نمیتونی تصمیم بگیری.

ج) باید کفش را ببینی و برای تو ظاهر کفش از همه چیز مهم تره.

6.اگر قرار باشه یک ماشین بخری، چه چیزی برات مهم تره؟

الف) ظاهر و رنگ ماشین

ب) راحتی صندلی و خوش دست بودن فرمان ماشین

ج) صدای موتور ماشین و صدای ضبط و سیستم صوتی

7.در یک گفتگو بیشتر از کدام گزینه استفاده میکنی؟

الف) تصور من اینه که .......

ب) من اینطور شنیدم که .........

ج)احساس میکنم که...........

8.وقتی فکر میکنی چشم هات به کدام سمت متمایل میشه؟

الف) بالا            ب)پایین و راست          ج) چپ و راست

9.معمولا چطور نفس میکشی؟

الف) تنفس از انتهای ریه، بطوریکه بالا  و پایین شدن شکم در حین تنفس را احساس میکنی.

ب) تنفست سطحی و کوتاهه و از ناحیه ی بالای ریه است.

ج) تنفس نه سطحیه ی نه عمیق.

10.موقع حرف زدن، جملاتت را چطور بیان میکنی؟

الف) با آب و تاب حرف میزنی و صدات آهنگ و ریتم داره و بلند حرف میزنی. مثلا بعضی وقت ها صدات را میکشی.

ب) سریع حرف میزنی.     ج) با مکث و حوصله حرف میزنی

11.بعد از مدت ها، دوست صمیمی تو که سال ها پیش از این شهر رفته بود، به اینجا برمیگرده، دوست داری چطور باهاش ارتباط برقرار کنی؟

الف) باهاش تماس بگیری و صداش را بشنوی.

ب) باهاش قرار بگذاری و ببینیش.

ج) در ملاقات حضوری در کنارش بنشینی و از نزدیک باهاش صحبت کنی.

چگونه به کارنامه فرزندمان واکنش نشان دهیم

چگونه با کارنامه فرزندمان برخورد کنیم؟

قصه فصل امتحان برگ آخري هم دارد: کارنامه! راستي شما با کارنامه فرزندتان چگونه برخورد مي‌کنيد؟ اگر او نمره‌هاي خوبي گرفته باشد او را تشويق و اگر نمره‌هاي خوبي نگرفته باشد او را سرزنش مي‌کنيد؟

  اما بايد بدانيد که برخورد غلط شما مي‌تواند او را نااميد و يا از آن طرف، آن‌قدر مغرور کند که در هر دو صورت، شما را به دردسر بيندازد. پس چه بايد کرد؟ ...

دريافت کارنامه تحصيلي معمولا براي دانش‌آموزان و والدين آن‌ها با اضطراب و دلهره همراه است و اين استرس در ميان دانش‌آموزاني که به هردليل امتحان خود را باموفقيت برگزار نکردند، بيشتر ديده مي‌شود.  

در مرحله اول دانش‌آموزان را به دو دسته تقسيم مي‌کنيم:

گروه دانش‌آموزان موفق و گروهي که در امتحانات موفق نبوده‌اند. با شما رفتاري که بايد پيش بگيريم را دوره مي‌کنيم:
 برخورد با دانش‌آموز موفق
در برخورد با دانش‌آموز موفق بايد اين نکته‌ها را حتما به خاطر بسپاريم:
نتايج امتحانات را در درجه اول ناشي از تلاش و کوشش خودشان بدانيم و اگر در رسيدن به موفقيت با او همکاري و کمک کرده‌ايم به آ‌ن اعتنايي نکنيم و صراحتا گوشزد کنيم که فعاليت، توکل و تلاش او به نتيجه خوب امتحان منجر شده است.
در پيروزي‌ها بايد سعي کنيم که علل موفقيت او را مشخص کنيم تا بداند اسباب‌ و علل پيروزي او چه چيزهايي بوده و سپس با تاکيد بر آنها زمينه رشد شخصيتي وي را در تمام ابعاد فراهم کنيم.
والدين بايد طوري عمل کنند تا دانش‌آموزان بدانند که با گرفتن نمرات درخشان و کارنامه قبولي کار تمام نشده بلکه بايد خود را براي مراحل بعدي آماده کنند بنابراين بعد از دريافت کارنامه قبولي و استراحت و تفريح مختصر، بايد به آنان کمک کنيم تا برنامه‌اي براي خود تنظيم کنند و به فعاليت‌هاي خود در زمينه دانش‌افزايي ادامه دهند.
اگر فرزندان متعددي داريد و يکي از آنان با نمرات بالايي درخشيده است نبايد آنان را با يکديگر مقايسه کنيم و از همه مهم‌تر نبايد طوري رفتار کنيم که فرزند موفق احساس خودبزرگ بيني و غرور کند و فرزندان ديگر احساس حقارت کنند بلکه رفتار ما بايد به نحوي باشد که ساير فرزندان تشويق شوند که در حد توان‌شان تلاش و کوشش کنند.
 برخورد با دانش‌آموزان ناموفق
قبول داريم هنگامي‌که کودک با گلوي پر از بغض و چشمان پر از اشک و شايد هم بي‌قرار و عصبي پا به خانه مي‌گذارد مشکل‌ترين لحظه‌هاي پدر و مادر آغاز مي‌شود. والدين احساس مي‌کنند که کودکشان يک سال عمر خود را همراه با مخارج سنگيني که پدر و مادر براي او صرف کرده‌اند از دست داده اما بايد بپذيرند که اين لحظات از مهم‌ترين و حساس‌ترين زمان زندگي آنان است و رفتار و عکس‌العمل شما به عنوان پدر و مادر مي‌تواند مساله‌آفرين و سرنوشت‌ساز باشد. بعضي از والدين ممکن است در اين موقعيت فرزندانشان را طرد مي کنند و با دادن القاب نامناسبي  آن ها تنبيه کنند اما اين تنبيه‌ها هر چند که موجب تخليه غيراصولي بعضي از والدين است ولي تجربه نشان داده که براي کودکان و نوجوانان خونسردي به جاي تلاش بيشتر، عقب‌افتادگي تحصيلي، فرار از مدرسه، ترک‌تحصيل، ايجاد يأس و نااميدي، عصيان و نافرماني را به بار مي‌آورد. پس قبل از هر چيز خود را از اين گونه رفتار پاک کنيد البته اگر به آينده فرزند خود واقعا اميدواريد.

راهکارهاي ديگر

بدون شک همه دانش‌آموزان در امتحانات نتايج دلخواه و مناسب را بدست نمي- آورند و علت اين مساله نيز به عوامل مختلفي بستگي دارد. ويژگي‌هاي فردي دانش‌آموز، عوامل آموزشگاهي، خانوادگي و اجتماعي مي‌تواند در نحوه نتيجه‌گيري دانش‌آموز موثر باشد اما برخي از والدين بدون توجه به اين مسايل، نتايج ضعيف درسي فرزندان خود را بر نمي‌تابند و پس از اطلاع از نمرات ضعيف فرزند خود، به آن‌ها برچسب‌هاي ناروايي مي‌زنند. زدن برچسب نه تنها هيچ کمکي براي پيشرفت تحصيلي دانش‌آموز نمي‌کند بلکه در اغلب موارد دانش‌آموز را از اشتياق ادامه تحصيل و کسب موفقيت درسي هم باز مي‌دارد.

کم کم صدور کارنامه‌هاي دانش‌آموزان آغاز مي‌شود و باتوجه به سنين دانش‌آموزان ، نحوه برخورد با نتايج تحصيلي اين گونه دانش‌آموزان ضروري به نظر مي‌رسد. يک برخورد نامناسب مي‌تواند همه تلاش‌هاي والدين، معلمان و مسوولان مدرسه را باناکامي روبه‌رو کند و به يقين اين نتيجه مورد نظر هيچ يک از عوامل ياد شده نيست. کارشناسان تربيتي به خانواده‌ها توصيه مي‌کنند که هنگام دريافت کارنامه دانش‌آموزان و اطلاع از نمرات ضعيف فرزندان خود، مواظب روح و روان آن‌ها باشند و از سخت‌گيري و بي‌احترامي نسبت به آن‌ها پرهيز کنند.

*
مواظب شخصيت فرزند خود باشيد. به او برچسب‌هايي نظير تنبل و غيره نزنيد بلکه با تاکيد بر نقاط مثبتش در وي انگيزه فعاليت ايجاد کنيد.

*
در هنگام دريافت کارنامه، بهتر است او را در موقعيت‌هايي قرار دهيم که فعاليت‌هايش توام با موفقيت و تجربه‌هاي شيرين باشد.

*
همواره سعي کنيد توانمندي‌هاي او را مد نظر قراردهيد نه ضعف‌هاي او را.

*
به تفاوت‌هاي فردي فرزندتان توجه کنيد، مبادا او را با ديگران مقايسه کنيد بلکه تنها مي‌توانيد نمرات او را با يکديگر مقايسه کنيد.

*
توقع و انتظار از فرزندتان در حد توانايي‌هايي او باشد.

*
وقتي نمرات فرزندتان ضعيف است تنها او را مقصر ندانيد و اين پرسش‌ها را از خود بپرسيد که آيا الگوي تلاش و جديت براي او بوده‌ايد؟ آيا جريان تحصيل او را پيگيري کرده‌ايد؟ آيا محيط خانه براي درس خواندن آماده بود؟ آيا دوستان او را مي‌شناسيد؟ و آيا ضعف جسماني و بيماري نداشت؟

*
چنانچه نمره خوب يا نسبتا خوب در کارنامه وجود دارد به آن اشاره کنيد.

اگر همه نمرات درسطح پايين است باز مي‌توانيد از نمرات ديگر بالاتر اشاره کنيد و سپس علت ضعيف بودن نمرات را از فرزند خود جويا شويد و به به فرزندتان بگوييد چه کمکي از دست ما بر مي‌آيد.

*
با يکديگر همه راه‌هاي ممکن را بررسي کنيد و به او اطمينان دهيد که شما حامي او هستيد، او را دوست داريد. * اگر بعداز بررسي علل، درصدد رفع ضعف خود است، تا آن‌جا که امکان دارد شرايط فعاليت را براي او آماده کنيد و به فرزند خود قوت قلب دهيد و متذکر شويد که هنوز دير نشده‌است.

*
با نگاه دقيق به کارنامه نمرات درس‌هاي مختلف را با ميانگين   درس‌هاي کلاس مقايسه کنيد و نمرات خوب و خوب‌تر را مورد توجه قرار دهيد و براي تلاشي که در کسب آن‌ها صورت گرفته وي را تحسين کنيد.

*
با کمک و تمايل فرزند خود،برنامه‌اي براي آمادگي و مرور  درس‌ هاي تجديدي براي او تنظيم‌کنيد تا دانش‌آموز از هم‌اکنون به فکر امتحانات مجدد (شهريور ماه) باشد.

*
عدم موفقيت دانش‌آموز در درس‌ها نبايد سبب محروميت اواز تفريح،   مسافرت، گردش با دوستان و استراحت شود بلکه بايد براي همه کارهاي او برنامه‌ريزي کرد زيرا فرزند شما به همه آن‌ها نياز دارد.

*
فراموش نکنيم که دانش‌آموز ناموفق نيز مانند ساير دانش‌آموزان حدود ۹ ماه تلاش کرد و براي موفقيت در امتحانات و ورود به سال تحصيلي آينده، نياز به گردش و تفريح و استراحت  کافي دارد.

*
بامشاورمدرسه نيز مشورت کنيد تا شمارا در پيداکردن بهترين راه‌حل و علت مشکل ياري  کند.
 رفتار درست چيست؟  
دسته ديگري از والدين هنگام روبه‌رو شدن با نتايج بد امتحانات فرزندانشان با خويشتن‌داري و حوصله و متانت رفتار مي‌کنند. آنان به جاي پرخاشگري و تنبيه، با فرزندانشان به تجزيه و تحليل نتايج امتحانات مي‌پردازند و به عبارت ديگر به علل شکست فکر مي‌کنند و نسبت به رفع عوامل شکست اقدام مي‌کنند. اگر هم که شما همه راهاي درست را رفته‌ايد و به نتيجه نرسيده‌ايد بهتر است حتما با يک مشاور تحصيلي مشورت کنيد.اين راه هم از نگراني‌هاي شما کم مي‌کند و هم مي‌تواند عملکردي پيشگيرانه از رفتار نادرست شما و فرزندتان در آينده باشد. گذشته از تمام مواردي که گفته شد زماني که کارنامه فرزندتان به دست شما مي‌رسد حتما اين موارد را مرور کنيد:
آيا فرزند شما در مقايسه با ديگران ضعيف است و يا اينکه در خواندن درس تنبلي مي‌کند؟
آيا او بيماري جسمي مثل ضعف بينايي و شنوايي‌ ندارد؟ علل روحي و رواني مانند اضطراب، افسردگي، ترس و نداشتن اعتماد به نفس در او وجود ندارد؟
محيط خانه براي درس خواندن ويژگي‌هاي لازم را دارد يا پر از آشوب، اختلاف خانوادگي و مسافرت‌ و مهماني است؟
آيا نظارت شما بر کار او در طول سال تحصيلي به علت پرمشغله بودن به فراموشي سپرده نشده است؟
درخصوص علت ضعيف بودن نتيجه امتحان حتما با خود دانش‌آموز صحبت کنيد و نظر او را بخواهيد و او را وادار به چاره‌انديشي و تصميم‌گيري کنيد تا حاضر شود فعالانه براي رفع نواقص خود بکوشد.
پس از مشخص شدن علت يا علل بايد براي جبران عقب‌افتادگي تحصيلي او برنامه‌ريزي کرده و سپس بر اجراي برنامه‌‌هاي تعيين شده دقيقا نظارت کنيد

آموزش مرتب کردن اتاق  فرزند

چگونه مرتب کردن اتاق را به فرزندانمان بیاموزیم؟

چگونگی آموزش نظم و ترتیب به خصوص مرتب کردن اتاق به بچه‌ها همیشه یکی از دغدغه‌های والدین بوده است. اغلب آن‌ها از این مسئله شکایت دارند که هرگاه از کودک یا نوجوانشان خواسته‌اند تا اتاقش را مرتب کند فرزندشان با عصبانیت از انجام این کار امتناع ورزیده یا این مسئله را نوعی دخالت و اذیت از سوی پدر و مادر تلقی کرده و حاضر به انجام این کار نشده است. اکثر پدر و مادرها علت واقعی این مخالفت کودک یا نوجوانان را درک نمی‌کنند. به عقیده آن‌ها این نوع مخالفت‌ها از بی‌ادبی کودک سرچشمه می‌گیرد. و به همین دلیل با پرسش‌ها و تردیدهای زیادی روبه‌رو می‌شوند.

اولین مسئله‌ای که در این میان حایز اهمیت است این است که مخالفت بر خلاف تصور شما نه تنها نشانه بدی نیست بلکه به طور اجتناب‌ناپذیری جزء مراحل رشد کودک است. و اولین نشانه‌های آن نیز در سن دو سالگی است درست وقتی که فرزند شما حرف زدن و به خصوص کلمه «نه» را یاد می‌گیرد. دراین سن او فقط برای ابراز هویت خود از کلمه «نه» استفاده می‌کند و «بله» را بسیار دیرتر خواهد آموخت و آن را به کار خواهد برد. در این سن او با وجودی که هنوز هم به شما وابسته است و نیاز به حمایتتان دارد باز با گفتن کلمه نه ابراز عدم رضایت کرده و به تدریج و کم‌کم کسب استقلال می‌کند. بنابر این «نه» گفتن‌های او حتی به موارد و مسایلی که دوستشان دارد – نشان دهنده میل او به ابراز وجود است، این که همه او را به عنوان انسان مستقلی بشناسند. از طرفی او با اعتراض‌ها و مخالفت‌هایش شما را می‌سنجد و محک می‌زند و قدرتتان را ارزیابی می‌کند و در پی فهم این مطلب است که آیا می‌تواند از قوانین و محدودیت‌هایی که شما برای او تعیین کرده‌اید تخطی کند یا خیر؟ توجه داشته باشید که همه این موارد برای رشد شخصیت او ضروری است او با شما مخالفت کرده و نتایج حاصل از این مخالفت را ارزیابی می‌کند و از نتایج مثبت آن که به رشد و تکامل شخصیتش کمک می‌کنند، بهره می‌گیرد و نتایج منفی آن را کنار می‌گذارد. البته درک و تحمل این مسئله برای پدرها و مادرها دشوار است که باید با کمی صبوری و شناخت خصوصیات این دوران بر آن غلبه کنید. پرسش بعدی که اغلب والدین در این مورد مطرح می‌کنند این است که آیا باید کودک را به زور وادار به مرتب کردن اتاقش کرد یا این که با ملایمت او را قانع ساخت؟

کاملاً طبیعی است از کودک یا نوجوانتان توقع داشته باشید اتاقش را مرتب و تمیز نگه دارد اما توجه داشته باشید که این تقاضا و درخواست شما باید مطابق سن و سال او باشد. به عنوان مثال کودک بین دو تا سه سال با تقلید از بزرگ‌ترها ترتیب و نظم را می‌آموزد پس در این سن باید برای تمیز کردن اتاق با او همراهی کنید و تقریباً آن را به بازی تبدیل کنید. در این سن او به راهنمایی شما نیزا دارد تا دریابد که تمیز کردن اتاق را از کجا شروع کرده و اشیا مختلف را در چه جایی قرار دهد. وقتی فرزندتان بزرگ‌تر شد (بین شش و یازده سال) بیشتر تمایل دارد که مستقل عمل کند و مثل یک بزرگ‌تر خود به تنهایی اتاقش را تمیز کند، اما هنوز هم به کمک شما نیاز دارد. مستقل شدن به این معنا نیست که او همه چیز را از قبل می‌داند و به طور خود به خود همه کارها را انجام می‌دهد در این سن باید به او اجازه دهید تا به تدریج استقلال پیدا کند. مثلاً هیچ‌گاه با زور و تحمیل و دستور از او نخواهید به این کار بپردازد همچنین به جای او اتاقش را مرتب نکنید فقط با ملایمت دلیل خواسته‌تان را برایش توضیح دهید.

اما وقتی فرزندتان به سن نوجوانی رسید نوع نگرش و واکنش شما هم باید تغییر کند. نخستین نکته‌ای که باید به خاطر بسپارید این است که حالت و وضعیت اتاق نوجوان پانزده ساله شما نشان دهنده ذهنیت، احساسات و هیجانات و عواطف اوست. دوم این که نوجوان در این سن قلمرو خویش را مشخص می‌کند و بیش از پیش تمایل به استقلال دارد او سعی دارد با مخالفت‌ها و اعتراض‌های خود قوانین خانوادگی را زیر سؤال برده و به نوعی طغیان و سرپیچی کند. بنابر این هیچ‌گاه انتظار نداشته باشید که همیشه اتاقش را مرتب و منظم ببینید او حتماً برای ابراز وجود و کسب استقلال، برنامه‌ریزی‌ها و قوانین شما را تغییر خواهد داد، پس انتظار بیهوده‌ای است اگر از فرزندتان بخواهید مانند گذشته آخر هر هفته اتاقش را مرتب کند. توجه داشته باشیدکه نوجوان به خصوص با قوانین و مقرراتی که شما عمیقاً به اجرای آن‌ها اصرار دارید، مخالفت می‌کند. دلیل دیگر امتناع او از این کار این است که فرزندتان به نوعی در جست‌وجوی خویش یا به عبارت بهتر به دنبال هویت خویش است؛ به همین دلیل بیشتر به تنهایی و تفکر و خلوت کردن با خود تمایل دارد. و همان طور که قبلاً ذکر شد در پی تعین حد و مرز است بنابر این با تمیز نکردن اتاق خود به والدینش قلمرو و حد و مرز خود را اعلام می‌کند و از آن‌ها می خواهد که وارد قلمرو شخصی‌اش نشوند. بهترین راهکار و راه حل در این مورد پذیرش این نکته است که در این سن کمی نامرتب بودن طبیعی است، پس به زور و شیوه ای افراطی از او نخواهید که همیشه اتاقش را مرتب نگاه دارد و گهگاهی از این مسئله چشم‌پوشی کنید. دیگر این که، هیچ‌گاه در غیاب فرزندتان اتاقش را مرتب نکنید، برای ورود به اتاق او اول در بزنید و منتظر پاسخ بمانید. این رفتارها نشان می دهد که شما محدودیت‌های تعیین شده از سوی او را به رسمیت می‌شناسید و متوجه نگرانی‌ها و دل‌مشغولی‌های او در این سن هستید.

سومین مورد که باید حتماً آن را رعایت کنید این است که هرگز عصبانی نشوید.

به خاطر بسپارید که همیشه هم امتناع فرزندتان از تمیز کردن اتاق به دلایل بالا نیست، گاهی اوقات قوانین و مقررات وضع شده از سوی شما ناعادلانه‌اند یا این که با ثبات نیستند و کودکتان را در تعارض قرار می‌دهد. برای این‌که فرزندتان بهتر از قوانین تبعیت کند و با مخالفت او روبه‌رو نشوید شما و همسرتان باید با هم برای وضع قوانین و مقررات توافق داشته باشید، مثلاً از این که یکی از والدین قانونی را وضع کند و دیگری منع کند بپرهیزید. همچنین به یاد داشته باشید که همیشه یک نوع عکس العمل نشان دهید، عدم هماهنگی فرزند شما را گیج خواهد کرد و نمی‌داند که چگونه رفتار کند. به عنوان مثال یک روز او را به علت انجام ندادن کاری تنبیه کنید و روز بعد دقیقاً اجازه انجام همان کار را بدهید. مورد دیگر این که اصرار، پافشاری و عصبانیت زیاد برای این‌که فرزندتان اتاقش را مرتب کند نه تنها نتیجه‌ای نخواهد داشت بلکه قدرت شما را نیز زیر سئوال خواهد برد و باعث تضعیف شما خواهد شد و بدین‌گونه فرزندتان کنترل اوضاع را به دست خواهد گرفت، پس بهتر است این مسئله را با آرامش حل و فصل کنید. به یاد داشته باشید که چنین رفتارهایی بیشتر نشانگر عدم قدرت شماست. همچنین سعی کنید انرژی و وقت و نیرویتان را روی مسئله‌ای که چندان اهمیتی ندارد، هدر ندهید. اگر شما بیش از حد لازم روی این مسئله اصرار داشته باشید مطمئن باشید که فرزندتان معنا و مفهوم این پافشاری را متوجه خواهد شد و در نتیجه او کنترل اوضاع را در دست گرفته و خود را ملزم به اجرای آن ها نمی داند و هرگز از شما اطاعت نخواهد کرد. هدف از مخالفت او با شما در لحظه اول فقط عصبانی کردن شماست. در واقع او والدینش را بسیار دوست دارد اما در لحظه عمل می‌کد و روی اعمال و حرکاتش تفکر و اندیشه‌ای ندارد و همه چیز را فراموش می‌کند. هدف دوم از این کار این است که شما و قدرت و مقاومتتان را در کنترل خشم ارزیابی می‌کند. اول در صدد است که شما را تسلیم کند بنابر این نوع واکنش شما در این مورد بسیار مهم است. هیچ‌گاه نباید احساسات و عاطف او را زیر سوال ببرید چون رفتار فرزندتان در این مقطع کاملاً طبیعی است.

6 روش برای پرورش کودک منظم و تمیز

مجموعه: تعلیم و تربیت

سعی کنید در خانه خود این طرز فکر را القا کنید که تمیز بودن خانه احساس بسیار خوبی به انسان می دهد. اگر کودک از جمع کردن وسایلش خودداری کرد، خودتان آنها را جمع کنید و بگویید: «به نظرت این طوری بهتر نیست؟ وقتی همه چیز مرتب و سرجای خودش است آدم احساس بهتری دارد
1.تاکید بر اینکه تمیزی و نظم احساس خوبی به انسان می دهد
مشکل بیشتر والدین این است که کودکان آنها غذا یا اسباب بازی های خود را روی زمین پرت و پخش می کنند. گاهی کودکان این کار را می کنند تا صبر والدین خود را بسنجند و ببینند چه زمانی کاسه صبر شما لبریز می شود.
 زمانی که شما آرام تر و صبورتر واکنش نشان دهید جذابیت این کار نیز برای کودک از بین می رود. مثلا وقتی با آرامش به کودک خود می گویید: «اکنون زمان تمیزکاری است» بیشتر جواب می دهد تا زمانی که فریاد می زنید.

سعی کنید در خانه خود این طرز فکر را القا کنید که تمیز بودن خانه احساس بسیار خوبی به انسان می دهد. اگر کودک از جمع کردن وسایلش خودداری کرد، خودتان آنها را جمع کنید و بگویید: «به نظرت این طوری بهتر نیست؟ وقتی همه چیز مرتب و سرجای خودش است آدم احساس بهتری دارد.» این مکالمه در وجود کودک تاثیر می گذارد و باور می کند منظم بودن مساوی است با داشتن احساس خوب.
با تکرار این نوع آرامش ها و تلقین کردن ها کودک به تدریج می آموزد بدون اینکه شما چیزی بگویید خودش همه وسایل اضافه را جمع کند. این مساله برای هر دوی مادر و فرزند مفید است. کودک نظم را یاد می گیرد و بخشی از کارهای مادر نیز کم می شود.
2. زمان تمیزکاری را شاد و سرگرم کننده کنید
اینکه روند تمیز کردن را به سرگرمی مفرح برای کودک تبدیل کنید بسیار مهم است. به طور مثال، هنگام مرتب کردن اطراف خانه آواز بخوانید. یا کارهای خود را در غالب شعر و آواز بیان کنید. این مساله باعث تحریک کودک به مشارکت در این کار می شود.
می توانید جمع کردن اسباب بازی ها از روی زمین را به یک بازی سرگم کننده تبدیل کنید. به طور مثال، بگویید هر چیزی که سرجای خودش نیست مثل کردوکودیل بزرگی است که باید سریعا به خانه اش فرستاد. یا مثلا، به هم ریختگی همچون آتش است و برای خاموش کردن آن باید وسایل را سرجای خود گذاشت.
برای کودکان بزرگ تر، می توانید از بازی اینکه چه کسی می تواند وسایل خودش را زودتر سرجایش بگذارد، استفاده کنید. از اینکه همه کارها را با سختی خودتان به تنهایی انجام دهید و همزمان غر هم بزنید، پرهیز کنید. اگر شما یا کودکتان شروع به اعتراض و شکایت کردید، سریعا آن را به یک بازی یا سرگرمی تغییر دهید.
3. تمیز کردن پیش از انجام کارهای جدید
این عادت را در خانه خود به وجود بیاورید که پیش از انجام هر نوع بازی جدید باید وسایل بازی قبلی را جمع کرد. ابتدا شاید کودکان در برابر این قانون جدید واکنش منفی نشان دهند اما پس از مدتی متوجه می شوند اگر همکاری کنند، سریع تر می توانند بازی کنند. برای رسیدن به این هدف، باید به کودک خود گوشزد کنید تا زمانی که همه وسایل سرجای خود قرار نگیرند از بازی خبری نیست. این کار به مرور به یک عادت تبدیل می شود و کودک خودش به طور خودکار وسایل را پس از هر بازی جمع می کند

کودک باید وسایل کوچک که برایش سنگین نیستند را جمع کند و وظیفه جمع کردن وسایل بزرگ و سنگین به عهده والدین است.

4. کارها را کش ندهید و سریع انجام دهید
برخی از افراد ذاتا کند هستند و برای انجام کارهای ساده زمان زیادی صرف می کنند. به طور مثال، هنگام گذاشتن مجله سرجای خودش، حواسشان به مقاله ای پرت می شود و کار اصلی خود را فراموش می کنند. این مساله نوعی وقت تلف کردن بیهوده است. باید سعی کنید در کارهای خود سرعت عمل داشته باشید و با شادی آن را انجام دهید. به طور مثال، برای مرتب کردن هر اتاق 5 تا 10 دقیقه بیشتر زمان نگذارید.
5. کمال گرا نباشید
یکی از بزرگ ترین دشمنان تمیز ماندن خانه، کمال گرایی است. اگر فکر کنید همه چیز باید دقیقا در جای خودش قرار بگیرد، این مساله کمی ترسناک و دوست نداشتنی است و کمتر پیش می آید. به خود و فرزند خود یادآوری کنید مرتب بودن عادی هم به اندازه خود مورد قبول است. کار تمیز کاری را با سرگرمی همراه کنید تا کسل کننده نباشد.
وقتی کودک کوچکی در خانه زندگی می کند اینکه همه جا تمیز باشد کار دشواری است و لازم نیست همه کارها را در یک زمان انجام داد. این کار همچون دوش گرفتن است، شما فقط یکبار در عمر خود برای همیشه دوش نمی گیرید. پس لازم نیست یکبار همه جا را برق بیندازید.
6.کارگروهی کلید اصلی کار است
نوشتن و تعیین مسوولیت های هر فرد تاکتیک مفیدی است. اما گاهی انسانیت نیز در این میان مطرح می شود. به طور مثال، هنگامی که کودک برای انجام کارهای خود تقاضای کمک می کند، عموما او را مجبور می کنیم تا خودش کارهایش را انجام دهد و با قاطعیت تمام می گوییم: «این کار توست! باید خودت به تنهایی انجام دهی».
اما گاهی کودک در انجام کارهایش به کمک نیاز دارد و نباید  این کمک را از او دریغ کرد زیرا به طور ناخواسته کودک را از انجام کارهای روزانه می ترسانیم. هنگامی که آنها درخواست کمک می کنند و ما با آغوش باز آن را می پذیریم و کمک می کنیم، کودک درس های مفیدی می آموزد: کودک یاد می گیرد با لبخندی به دیگران کمک کند. متوجه می شود کمک خواستن از دیگران اشکالی ندارد. در ضمن یاد می گیرد بدون انتظار به دیگران کمک کند. برعکس این قضیه هم خوب است. از کودک خود برای انجام کارها کمک بگیرید.

مهارت نه گفتن و جرأت مندی

مهارت نه گفتن


چرا باید نه بگوئیم؟
آیا نه گفتن یک مهارت است؟
چگونه می‌توان آن را یاد گرفت؟
این ها سؤالاتی هستند که شاید برای برخی افراد مطرح شده باشند.


از آنجایی که زندگی اجتماعی مستلزم رعایت مواردی است که هم حقوق دیگران و هم حقوق فرد در آن باید مورد توجه قرار گیرد
مهارت نه گفتن یکی از لازمه‌های موفقیت فرد در زندگی شخصی و اجتماعی‌اش است.نه‌گفتن، يعني وقتي ما نمي‌خواهيم مطلبي را بپذيريم با استفاده از اين مهارت، بدون آن كه به خود و ديگران آسيبي برسانيم، نه‌مان را به صورت فعال ابراز كنيم.
علت های زیادی در مشكل
"نه گفتن" افراد نقش دارد، از جمله:
-ترس از دست دادن رابطه با فرد مقابل،
-احساس مسؤلیت در خصوص احساسات دیگران،
-اعتقاد به اینكه اگر از درخواست دیگران سر باز بزنید، آدم بد و خودخواهی هستید و شاید این كار را با از خودگذشتگی، ایثار و فداكاری و... كه در دوران كودكی به شما آموخته اند، در تناقض می بینید،
-احساس مهم و با ارزش بودن در مواقعی كه درخواستی از شما می شود و تصور اینكه اگر حتی برای یك بار هم درخواست دیگران را رد كنید، آنها دیگر شما را به حساب نمی آورند و ممكن است حتی دیگر از شما چیزی نخواهند،
-دلسوزی كردن برای طرف مقابل و تصور اینكه اگر نه بگویید، شاید هیچ كس دیگر نخواهد یا نتواند به او كمك كند و در نتیجه ممكن است كارش راه نیفتد،
-تصور اینكه اگر نه بگویید، طرف مقابل دیگر شما را دوست نخواهد داشت .
اینکه شما بتوانید حالات و احساسات درونی‌تان را به‌راحتی به دیگران بگویید، در داشتن روابط سالم و شفاف خیلی مهم و مؤثر است...


اما در خصوص چگونگی "نه گفتن"، لازم است كه سه گام را بردارید:
گام اول اینكه، تصمیم بگیرید كه كدام پاسخ به نفع شماست (تصمیم گیری)،
گام دوم اینكه، علت تصمیم خود را بگویید ( مثلاً، قول آن را به كسی دادم یا برنامه دیگری دارم)،
گام سوم اینكه، همدلی و درك احساسات دیگران باعث می شود كه پاسخ منفی شما را راحت تر بپذیرند ( مثلاً، می دانم كه تو به آن نیاز داری و یا البته وضع تو را درك می كنم).
سؤال: وقتی که طرف مقابل برخواسته‌هایش پافشاری می‌کند و خواسته‌هایش به ضرر ماست، چگونه با او برخورد کنیم؟


1.پاسخ خود را به‌طور واضح، روشن، با صلابت و با استفاده از اجزای بدنی (استفاده از مهارت‌های غیرکلامی مثل نگاه چشمی، بیان چهره و ژست‌های بدنی یا نزدیک‌شدن و دور شدن از طرف مقابل) دوباره بیان کنید.
2. نظر خودتان را با ارایه‌‌ دلیل و با تأکید بر آن دلیل، دوباره عنوان کنید.
۳ پاسخ طرف مقابل را نشنیده بگیرید و به موضوع دیگری بپردازید و یا آن موقعیت را ترک کنید.
4. توضیح دادن: ”نه، بهتره در این مورد اصرار نکنی، متشکرم“
۵. مسأله را به شوخی بگیرید: ”خیلی با مزه گفتی و یا مثل این‌که بچه شدی‌ها!“
۶. ایجاد این احساس که خودتان بهتر می‌دانید. ”تو که عاقل‌تر از این حرف‌ها هستی که این‌کار رو بکنی!“، ”تو که این‌جوری نبودی؟“، ”تو که هیچ‌وقت این‌کاره نبودی؟“، ”شما که خودت صد نفر دیگر رو از این کار منع می‌کردی؟“


اگر بخواهید قدرت ”نه“ گفتن را در خودتان تقویت کنید،
از همین حالا این کار را انجام دهید و به فردا واگذار نکنید تا فردا افسوسش را نخورید. ”نه“ گفتن را از همین الآن با کارهای کوچک شروع کنید و به تدریج آن را در همه‌ امور گسترش دهید.


راه هاى متفاوت يك
"نه گفتن" منطقى و معنى دار:1-استفاده از روش مستقيم و ساده:
وقتى شخصى از شما مى خواهد كارى را انجام دهيد كه امكان آن وجود ندارد، خيلى مختصر و به دور از هرگونه دليل تراشى، مخالفت خود را اعلام كنيد، حاشيه پردازي نكنيد.
-براى مثال دوستى از شما مى خواهد تکالیف او را انجام دهيد ، اگر امكان اين كار وجود ندارد خيلى ساده بگوييد: نه، متأسفم، من اين كار را انجام
نمي دهم.


2-روش بازتابى:
رضايت و علاقه مندى خود را نسبت به اين پيشنهاد نشان دهيد و به دنبال آن مشخص كنيد در حال حاضر شرايط پذيرش اين درخواست را نداريد.
-اگه شرايطم اجازه مي داد دوست داشتم تکالیف تان را بنويسم، اما الان نمي توانم و امكانش نيست.
3-گفتن نه همراه با دليل:
دليل كوتاه و واقعى رد تقاضا را بدون پرداختن به حاشيه و ذكر جزئيات، مطرح كنيد.
-نمى توانم تکالیف شما را انجام دهم، چون براي انجام كارهاي خودم وقت كم دارم.


4-در اين روش با مطرح كردن پيشنهادى ديگر در واقع حُسن نيت خود را به درخواست كننده نشان مى دهيد.
-اين هفته نمي توانم با شما تفريح بيايم، براي هفته بعد اگه فرصت شد. چطوره؟


5- نه گفتن همراه با پُرس و جو براى يافتن كارى ديگر.
راه ديگر اين است كه به درخواست كننده نشان دهيم براى انجام امرى ديگر آمادگى داريم و رد كردن اين مورد خاص به منزله رد تمام موارد ارتباطى نيست.
-نمي توانم تکالیف تو را انجام دهم، اما اگه كتاب يا منابعي خواستي
مي تونم در اختيارت بذارم.


6- يك نوع از نه گفتن به گونه ای است که درست مانند «نوارى كه سوزنش گير كرده است ». موقعيت ساده و خاص خود را تكرار كنيد. بدون هيچ شرح و توضيح. فقط تكرار ... مثل:
o نه من نمى توانم جزوه ام را به تو امانت دهم (نزديك امتحان است و شما فرصت كمي داريد)
-اما خواهش مى كنم زياد طول نمى كشد.
o نه نمى توانم جزوه ام را به تو دهم
-قبول، چند فصل اول يا آخرش را بده .
o نه من نمى توانم جزوه ام را به تو دهم الان دارم مي خونم.


يك نه بگوييد و از عواقب احتمالى بله خلاص شويد.

آموزش مهارت جرات ورزی و «نه گفتن» ..

یکی از علل انحراف روابط اجتماعی سالم دختر و پسر به وابستگی های شدید عاطفی و دوستی های غیر منطقی و افراطی عدم مهارت یکی از طرفین در جرأت ورزی و اظهار نظر منطقی و دادن پاسخ قاطع «نه» در برابر اصرار و پافشاری طرف دیگری در، دست یافتن به خواست های خویش است.مطمئناً هیچ یک از ما دوست نداریم شخص منفعلی باشیم که توسط دیگران کنترل می شود.حال این سوال مطرح می شود که: در روابط اجتماعی و ارتباط با دیگران چگونه می توان از حقوق خود دفاع کرد در حین اینکه حقوق و نیاز های دیگران را نیز محترم شمرد؟پاسخ به این سوال در شناخت مفاهیم بی جرأتی ، پرخاشگری و جرأت ورزی در تعامل با دیگران نهفته است.


بی جرأتی: یعنی منفعل و ترسو و بیش از حد متواضع بودن و اهمیت ندادن به نیاز ها و خواسته های خود و پذیرفتن خواسته های دیگران، حتی اگر به ضرر خود شخص باشد.


پرخاشگری: یعنی دفاع کردن از حقوق خود به شیوه ای خصمانه که هدف آن امتیاز گرفتن از دیگران است. افراد پرخاشگر سعی می کنند خواسته ها و نیاز های خود را از طریق تسلط ، توهین و تحقیر دیگران برآورده کنند.چنین افرادی فقط به فکر خود هستند.



جرأت ورزی: یعنی دفاع از حقوق خود و بیان افکار و احساسات خود به شیوه ی مستقیم ، صادقانه و مناسب.افراد جرأت ورز برای خود و دیگران احترام قائلند؛ آنها منفعل نیستند و اجازه نمی دهند دیگران از ایشان سوء استفاده کنند و از طرف دیگر به خواسته ها و نیاز های دیگران احترام می گذارند و به شیوه ی مدبرانه با آنها ارتباط بر قرار می کنند.


به نمونه ای از بی جرأتی ، پرخاشگری و جرأت ورزی در تعامل با دیگران توجه کنید:


در یک مغازه فروشنده ای می خواهد شما را مجبور به خرید چیزی بکند.
فروشنده: اتفاقاً این جنس برازنده ی شماست با اجازه برایتان می پیچم.
پاسخ غیر جرأتمندانه ی شما: بله ، اگر فکر می کنید جنس خوبی است، ایرادی ندارد.
پاسخ پرخاشگرانه ی شما: اینقدر مجبورم نکنید؛ من چیزی از شما نمی خرم.
پاسخ جرأت ورزانه ی شما: متشکرم ، شما لطف دارید؛ اجازه بفرمائید به چند مغازه ی دیگر هم سر بزنم.


این یک مورد بسیار ساده در زمینه ی خرید جنس از مغازه بود. ما در زندگی روزانه با افراد زیادی در تعامل بوده و مجبور به دادن پاسخ به انواع خواسته های مثبت یا منفی آنان هستیم که احتمال دارد بر سرنوشت و زندگی حال و آینده ی خود و خانواده ی ما تاثیر مهم و در صورت نابجابودن تقاضا های آنان تاثیر منفی جبران ناپذیری بر جای گذارد. پس بیایید روش جرأت ورزی و «نه» گفتن در مقابل خواسته های نامطلوب دیگران را تمرین نماییم.

تاکتیک های تاثیر گذاری نامطلوب بر دیگران اگر در تعامل با دیگران از روش های زیر استفاده می کنید ، مطمئن باشید که تعامل گران خبره ای نیستید زیرا تاکتیک های غلط پاسخ مناسبی برای خواست های مثبت یا منفی طرف مقابل نخواهد بود.
1. تهدید: یعنی ترساندن دیگری در هنگام مواجهه با مشکل
2. فریبکاری: مانند دادن اطلاعات غلط ، تملق و دروغ گویی
3. بی توجهی: یعنی انجام کار طبق خواسته ی خود بدون توجه به نیاز های دیگران
4. طفره رفتن: به معنی انجام پنهانی و مرموزانه ی کارها بدون اینکه دیگران از آن سر در بیاورند.

تاکتیک های تأثیر گذاری مطلوب بر دیگرانبرخی از روش های تأثیر گذار مثبت در تعامل با دیگران عبارتند از:
1. معامله: در نظر گرفتن منافع و مصالح طرفین
2. مصالحه: آمادگی برای چشم پوشی از برخی خواسته های خود برای ایجاد تفاهم
3. استدلال : یعنی انجام کار منطقی و درست
4. تخصص: تکیه کردن بر آگاهی و دانش و اطلاعات در زمینه ی مسائل مورد تعامل


سه مهارت مفید در تقویت جرأت ورزی :


بیان صریح احساسات خود در تعامل با دیگرانیعنی مطلع ساختن دیگران از احساسی که نسبت به اعمال آنها دارید.از متهم کردن دیگران و گفتن چیز هایی مانند«شما بی ملاحظه هستید.» یا «شما بی پروا حرف میزنید.» خودداری نمایید و در عوض احساس خود را نسبت به آنها این گونه بیان نمایید «متأسفم اما نمی توانم کاری برایتان انجام دهم.» یا «اگر بیشتر مراقب حرف زدنتان باشید خوشحال می شوم.» بیان صریح احساسات خودتان به حرمت نفس و احترامی که دیگران برای شما قائلند خواهد افزود.

همدلی
اگر نیاز های دیگران را درک کنید و بپذیرید، آنها بیشتر مایل به پذیرفتن خواسته ها و امیال شما خواهند بود.اما این به معنی آن نیست که هرچه دیگران می خواهند قبول کنید. می توانید با خواسته های افراد دیگر مخالفت نیز بکنید. اما با بیان اینکه احساس آنها را درک می کنید و آنها را هم محترم می شمارید.


کاردانی

وقتی احساسات خود را بیان می کنید و نسبت به دیگران همدلی نشان می دهید به احتمال قوی اعمال شما مدبرانه خواهد بود تا نسنجیده. هیچکس از اینکه وادار به انجام کاری شود خوشش نمی آید اگر دیگران شما را به انجام کاری وادار کردند به جای اینکه عقب نشینی کنید، قرص و محکم بایستید و به نحوی واکنش نشان دهید که احترام آنها را جلب نمایید.

مهارت های اساسی 10گانه

مهارت های ده گانه زندگی

سایت فکرنو ،سایت خلاقیت ،نوآوری و کارآفرینی

 

 

 

 

www.Fekreno.org

 

 

 

خودآگاهی

خودآگاهی ، توانایی شناخت و آگاهی از خصوصیات ، نقاط ضعف و قدرت ، خواسته ها ، ترس و انزجار است. رشد خودآگاهی به فرد کمک می کند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی مؤثر و همدلانه است.

 همدلی

همدلی یعنی اینکه فرد بتواند زندگی دیگران را حتی زمانی که در آن شرایط قرار ندارد  درک کند. همدلی به فرد کمک می کند تا بتوانند انسانهای دیگر را حتی وقتی با آنها متفاوت است بپذیرد و به آنها احترام گذارد. همدلی روابط اجتماعی را بهبود می بخشد و به ایجار رفتارهای حمایت کننده و پذیرنده ، نسبت به انسان های دیگر منجر می شود.

 ارتباط مؤثر

این توانایی به فرد کمک می کند تا بتواند کلامی و غیر کلامی و مناسب با فرهنگ ، جامعه و موقعیت، خود را بیان کند بدین معنی که فرد بتواندنظرها ، عقاید ، خواسته ها ، نیازها و هیجان های خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی نماید. مهارت تقاضای کمک و راهنمایی از دیگران ، در مواقع ضروری، از عوامل مهم یک رابطه سالم است.

 روابط بین فردی

این توانایی به ایجاد روابط بین فردی مثبت و مؤثر فرد با انسانهای دیگر کمک می کند. یکی از این موارد ، توانایی ایجاد روابط دوستانه است.که در سلامت روانی و اجتماعی ، روابط گرم خانوادگی ، به عنوان یک منبع مهم روابط اجتماعی ناسالم نقش بسیار مهمی دارد.

 تصمیم گیری

این توانایی به فرد کمک می کند تا به نحو مؤثرتری در مورد مسائل تصمیم گیری نماید. اگر کودکان و نوجوانان بتوانند فعالانه در مورد اعمالشان تصمیم گیری کنند ، جوانب مختلف انتخاب را بررسی و پیامد هر انتخاب را ارزیابی کنند ، مسلما در سطوح بالاتر بهداشت روانی قرار خواهند گرفت.

 حل مسأله

این توانایی فرد را قادر می سازد تا به طور مؤثرتری مسائل زندگی را حل نماید . مسائل مهم زندگی چنانچه حل نشده باقی بمانند ، استرس روانی ایجاد می کنند که به فشار جسمی منجر می شود.

 تفکر خلاق

این نوع تفکر هم به مسأله و هم به تصمیم گیری های مناسب کمک می کند . با استفاده از این نوع تفکر ، راه حلهای مختلف مسأله و پیامدهای هر یک از آنها بررسی می شوند . این مهارت ، فرد را قادر می سازد تا مسائل را از ورای تجارب مستقیم خود را دریابد و حتی زمانی که مشکلی وجود ندارد و تصمیم گیری خاصی مطرح نیست ، با سازگاری و انعطاف بیشتر به زندگی روزمره بپردازد.

 تفکر انتقادی

تفکر انتقادی ، توانایی تحلیل اطلاعات و تجارب است . آموزش این مهارت ها ، نوجوانان را قادر می سازد تا در برخورد با ارزش ها ، فشار گروه و رسانه های گروهی مقاومت کنند و از آسیب های ناشی از آن در امان بمانند.

  توانایی حل مسأله

این توانایی فرد را قادر می سازد تا هیجان ها را در خود و دیگران تشخیص دهد ، نحوه تأثیر هیجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واکنش مناسبی به هیجان های مختلف نشان دهد . اگر با حالات هیجانی ، مثل غم و خشم یا اضطراب درست برخورد نشود این هیجان تأثیر منفی بر سلامت جسمی و روانی خواهد گذاشت و برای سلامت پیامدهای منفی به دنبال خواهند داشت.

 توانایی مقابله با استرس

این توانایی شامل شناخت استرس های مختلف زندگی و تأثیر آنها بر فرد است . شناسایی منابع استرس و نحوه تأثیر آن بر انسان ، فرد را قادر می سازد تا با اعمال و موضع گیری های خود فشار و استرس را کاهش دهد.

 اجزای مهارتهای ده گانه زندگی

 خودآگاهی

·          آگاهی از نقاط قوت

·          آگاهی از نقاط ضعف

·          تصویر خود واقع بینانه

·          آگاهی از حقوق و مسئولیت ها

·          توضیح ارزشها

·          انگیزش برای شناخت

 مهارتهای ارتباطی

·          ارتباط کلامی و غیرکلامی موثر

·          ابراز وجود

·          مذاکره

·          امتناع

·          غلبه بر خجالت

·          گوش دادن

 همدلی

·          علاقه داشتن به دیگران

·          تحمل افراد مختلف

·          رفتار بین فردی همراه با پرخاشگری کمتر

·          دوست داشتنی تر شدن (دوستیابی)

·          احترام قائل شدن برای دیگران

 مهارتهای بین فردی

·          همکاری و مشارکت

·          اعتماد به گروه

·          تشخیص مرزهای بین فردی مناسب

·          دوستیابی

·          شروع و خاتمه ارتباطات

 مهارتهای حل مسأله

·          تشخیص مشکلات علل و ارزیابی دقیق

·          درخواست کمک

·          مصالحه (برای حل تعارض)

·          آشنایی با مراکزی برای حل مشکلات

·          تشخیص راه حل های مشترک برای جامعه

 مهارتهای تفکر خلاق

·          تفکر مثبت

·          یادگیری فعال ( جستجوی اطلاعات جدید )

·          ابراز خود

·          تشخیص حق انتخاب های دیگر ( برای تصمیم گیری )

·          تشخیص راه حل های جدید برای مشکلات

 مهارتهای مقابله با هیجانات

·          شناخت هیجان های خود و دیگران

·          ارتباط هیجان ها با احساسات ، تفکر و رفتار

·          مقابله با ناکامی ، خشم ، بی حوصلگی ، ترس و اضطراب

·          مقابله با هیجان های شدید دیگران

 مهارتهای تصمیم گیری

·          تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی از حقایق کارهایی که می توان انجام داد که انتخاب را تحت تأثیر قرار دهد.

·          تصمیم گیری بر مبنای ارزیابی دقیق موقعیت ها

·          تعیین اهداف واقع بینانه

·          برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت اعمال خود

·          آمادگی برای تغییر دادن تصمیم ها برای انطباق با موقعیت های جدید

 مهارتهای تفکر انتقادی

·          ادراک تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ، نگرشها و رفتار

·          آگاهی از نابرابری ، پیشداوری ها و بی عدالتی ها

·          واقف شدن به این مسئله که دیگران همیشه درست نمی گویند

·          آگاهی از نقش یک شهروند مسئول

 مهارتهای مقابله با استرس

·          مقابله با موقعیتهایی که قابل تغییر نیستند

·          استراتژی های مقابله ای برای موقعیت های دشوار ( فقدان ، طرد ، انتقاد)

·          مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد

·          آرام ماندن در شرایط فشار

·          تنظیم وقت